Lección 4 – La calle y los pronombres átonos

25/06/2009

LICIÓN 4 – LA CALLI

[Manuel Fraga, testu figuráu]

Qué tal. Ero Manuel Fraga, pulíticu español. En Proyeutu Depriendi me han iscugíu pa presentavos esta lición que va de la calli. Yo soi un hombri de la calli, soi de la calli y, amigos del cántabru, ¡la calli es vuestra! Anímovos a tomá-la calli, cumu dijo atentu al vascuenci el cura Mosen Bernat de Etchepare, paisanu de la mi madri. Que el cántabru salga a la calli, y tul mundu a bailar!

Juí ministru d`Enformación y Turismu, y daquella es el lema de “Spain is different”. Dízmi la genti de L`Argayu que very, very different.

 A una güelta que cayó una bomba radiativa, echemi un coli ena playa de Palomares. Creo que dendi entoncis nu hai jorma de murise, hí.

Los mís inimigos en Galicia dicin que soi responsabli del feísmu urbanu, de la plaga del ucálitu, minicentralis elétricas, canteras en sitios de valor natural altu, y de la suciedá enas rías. Me gusta Cantabria, porque acá lo veo tóo mui al mí gustu y la genti me quier.

Yo parlo muchos idiomas, gallegu enclusu, asina que muchu ánimu y jacéi cumu yo, que no se pierda el vuestru. 

 

LA CALLI

Calli

Avinía

Calleju - Callejón.

Calleja - Camino entre casas.

Calcera – Cuneta.

Cera – Acera.

Aduquín

Encacháu – Adoquinado.

Esfaltu – Asfalto.

Burdillu – Bordillo.

Barriu

Redonda – Rotonda.

Asubiaéru – Marquesina.

Soportal – Espacio cubierto que precede a la entrada.

Aparcaéru – Parking.    … Aparcaéru soterrañu – Aparcamiento subterráneo.

Cantarilla – Alcantarilla.

Semáforu

Pasu cebra

Idificiu

Endicador – Indicador, letrero.

Carretera

Ilesia 

Supermercáu

Butica – Farmacia.

Praza

Parqui

Árbul

Juenti

Cañu

Arrabal - barrio periférico.

 

PRONOMBRIS ÁTONOS

 

 

Complementu direutu Complementu indireutu
sing. 1ª pres. me mi
sing. 2ª pres. te ti
sing. 3ª pres. lu, la, lo li
pl. 1ª pres. nos/mos nos/mos
pl. 2ª pres. vos vos
pl. 3ª pres. los, les lis
  Reflesivu se si

 

Complementu direutu / Complementu indireutu

Vino a dame.                / Vino a dami el teléfonu.

Quier vete.                    / Quier veti la cara.

Pasó a recogelu.         / Pasó a recogeli las cartas.

Quedrán comprala.   / Quedrán comprali un regalu a ella.

Esto hai que segalo aína. / Empenzó a dali güelta a la herba.

Los muestros maríos van a dejamos / Los muestros maríos van a dejamos dineru.

Subíivos acá                      / Subíivos la bibía acá.

Vamos a dejalos               / Vamos a dejalis el recáu.

Hai que dibujalas             / Hai que dibujalis una flor.

Sabi ponese nel sitiu      / Sabi ponesi la ropa.

 

 

 SINÓNIMOS

Rétulu/Letreru = Endicador.

 

 EJERCICIU PROPUESTU

Elige la opción correcta: 

Enantis de salir voi a pintame/pintami.

Enantis de salir voi a pintame/pintami las uñas.

Esi cochi está bien pa compralu/comprali.

Hai que compralu/comprali esi cochi a Nela.

Hai que dejala/dejali a Mariuca la casa limpia.

La casa de Mariuca hay que dejala/dejali limpia.

Esto hai que barrelo y arronti pasalo/pasali la fregona.

Esto hai que barrelo y arronti pasalo/pasali con la fregona.

Pon cuidu de nu cortate/cortati.

Pon cuidu de nu cortate/cortati un déu.

Esas ventanas hai que tapalas/tapalis.

A tolas ventanas hai que jacelas/jacelis unas tapas.

A los críos hai que dalos/dalis cariñu. 

A los críos hai que querelos/querelis. 

 

Entry Filed under: GRAMÁTICA. Tags: , , , , , , , , , , , , .

6 Comments Add your own

  • 1. seju  |  25/06/2009 at 18:15

    Hola que jhue??
    Pues na que toy enganchao al curso me parece un idea de la ostia asi que a siguir darreu (ta bien dicho)

    Enantis de salir voi a pintame.

    Enantis de salir voi a pintami las uñas.

    Esi cochi está bien pa compralu.

    Hai que comprali esi cochi a Nela.

    Hai que dejali a Mariuca la casa limpia.

    La casa de Mariuca hay que dejala limpia.

    Esto hai que barrelo y arronti pasali la fregona.

    Esto hai que barrelo y arronti pasalo con la fregona.

    Pon cuidu de nu cortate.

    Pon cuidu de nu cortati un déu.

    Esas ventanas hai que tapalas.

    A tolas ventanas hai que jacelis unas tapas.

    A los críos hai que dalis cariñu.

    A los críos hai que querelos.

    Reply
  • 2. Vau  |  26/06/2009 at 8:17

    Abora voi yo. Gracias por tóo.

    Enantis de salir voi a pintame
    Enantis de salir voi a pintami las uñas.
    Esi cochi está bien pa compralu
    Hai que comprali esi cochi a Nela.
    Hai que dejali a Mariuca la casa limpia.
    La casa de Mariuca hay que dejala limpia.
    Esto hai que barrelo y arronti pasali la fregona.
    Esto hai que barrelo y arronti pasalo con la fregona.
    Pon cuidu de nu cortate
    Pon cuidu de nu cortati un déu.
    Esas ventanas hai que tapalas
    A tolas ventanas hai que jacelis unas tapas.
    A los críos hai que dalis cariñu.
    A los críos hai que querelos

    Jasta luéu.
    Salú

    Reply
  • 3. Pin de Dimas  |  26/06/2009 at 10:54

    Enantis de salir voi a pintame

    Enantis de salir voi pintami las uñas.

    Esi coche está bien pa compralu.

    Hai que comprali esi coche a Nela.

    Hai que dejala/dejali a Mariuca la casa limpia.

    La casa de Mariuca hay que dejala limpia.

    Esto hai que barrelo y arronti pasali la fregona.

    Esto hai que barrelo y arronti pasalo cola fregona.

    Pon cuidu de nu cortate

    Pon cuidu de nu cortati un déu.

    Esas ventanas hai que tapalas.

    A tolas ventanas hai que jacelis unas tapas.

    A los críos hai que dalis cariñu.

    A los críos hai que querelos.

    Por cierto, que los guajes de Colombres o Alles escribirían:

    “A los críos hai que da-lys cariñu”. Otra pregunta pa los cántabros, esta nun la teo tan clara:

    Por ejemplo:
    “Enantis de salir voi a pintame” Nu valdría “Enantis salir voi pintame”

    O “Esi coche ta bien pa compralu” por “Esi coche ta bien pa comprar”; “Hai que comprar esi coche a Nela”… etc

    Suerte col proyeutu

    Reply
  • 4. Uno  |  29/06/2009 at 16:16

    Gracias por seguir arronti. Que no muerra esti proyeutu. A ver si saco un ratucu pa jacer el ejerciciu

    Reply
  • 5. Pin de dimas  |  30/06/2009 at 19:14

    Hai que dejali a Mariuca la casa limpia, quise dicir

    Reply
  • 6. Uno  |  02/07/2009 at 23:39

    Enantis de salir voi a pintame

    Enantis de salir voi a pintami las uñas.

    Esi cochi está bien pa compralu

    Hai que comprali esi cochi a Nela.

    Hai que dejali a Mariuca la casa limpia.

    La casa de Mariuca hay que dejala limpia.

    Esto hai que barrelo y arronti pasali la fregona.

    Esto hai que barrelo y arronti pasalo con la fregona.

    Pon cuidu de nu cortate

    Pon cuidu de nu cortati un déu.

    Esas ventanas hai que tapalas

    A tolas ventanas hai que jacelis unas tapas.

    A los críos hai que dalis cariñu.

    A los críos hai que querelos.

    Reply

Leave a Comment

Required

Required, hidden

Some HTML allowed:
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <pre> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Trackback this post  |  Subscribe to the comments via RSS Feed


PROYEUTU DEPRIENDI

Escuela popular de cántabru a distancia.

REPORTORIU

Xunu 2009
M T W T F S S
« May   Jul »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Temas

COMENTÓSE

Esteban MP on Lección 2 – Calendario y…
largayu on El entremés de la Buena Gloria…
Dante Ferry on ÍNDICI
chisgarabís on El entremés de la Buena Gloria…
Esteban MP on Lección 1 – Presentarse,…
Paulu on Lección 3 – El cuerpo.…
largayu on Lección 5 – El paisaje y…
largayu on Lección 5 – El paisaje y…
largayu on Lección 5 – El paisaje y…
Iruell on Cartas Carredanas (1858)
largayu on Sustrato prerromance en el…
largayu on Sustrato prerromance en el…

CONTAUTU

¿Te gustaría recibir en tu correo un aviso con los apuntes y las actualizaciones periódicas del Proyeutu Depriendi?

Escribe a largayu@yahoo.ca, y te incluiremos en la lista de correo.